عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )
158
مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى
صورت مضبوط آن در ديگر آثار صوفيان چيزى بيش از اختلافاتى اندك كه نتيجهء تصرّف كاتبان مىنمود مشاهده نكرد . در ميان اين دستنوشتهها ، تنها يك نسخه يافت كه اختلافاتش با ديگر نسخ آن چنان بود كه به هيچ وجه نتوانست آن اختلافات را بر دگرگونى حاصل آمده از تعدّد نسخ رابط ميان اين نسخه تا نسخهء أصل حمل كند . از اين رو - تنها به عنوان يك احتمال - مىتوان چنين فرض كرد كه كاشاني نخست تحريرى از نامهء خود پرداخته باشد وپس از آن تحريرى ديگر را براي سمنانى فرستاده باشد واين نسخهء يگانه حكايتگر آن تحرير نخست وديگر نسخ دستنوشت ومنقول در ميانهء ديگر كتب نشاندهندهء تحرير كمال يافتهء دوّم باشد . امّا در مقابل اين احتمال ، احتمالي ديگر هست وآن اينكه اين نسخهء يگانه ، صورتي بسيار محرّف وتغيير يافته از تنها تحرير آن نامه باشد . بنا بر احتمال اوّل اين دستنوشت « تحريرى » ديگر از نامه كاشاني است وبنا بر احتمال دوّم ، « روايتي » ديگر از همان نامه . بهر حال چون بيقين نمىتوان اين دوّمين صورت را روايتي محرّف دانست اين بنده هر دو صورت موجود را - با توجّه به خردى آن - در اين مجموعه در كنار يكديگر نهاد . نسخ از آنجا كه نسخ روايت مشهور اين نامه سخت متعدد است ، اين بنده به ذكر آن نمىپردازد . ارائهها اين نامه ، پيش از اين در چند اثر ديگر نقل شده است . تا آنجا كه اين بنده مىداند آن آثار عبارتند از : 1 - لطائف اشرفى در بيان طوائف صوفي . 2 - روضات الجنان .